
Но как точно тази заповед може да се приложи на практика? Лесно е да си обясним заповеди като „не кради“ и „не убивай“ в практическото им значение – те са доста ясни за поведението, което трябва да се избегне. Но какво да правиш, че да си свещен?
Според големия френски коментатор Раши свещеността се крие в това да се въздържаме от определени неща, които не са духовни по своя характер, и да се ограничаваме от определени храни и действия. И ако използваме пирамидата на нуждите, които американският психолог Ейбрахам Маслоу въвежда, то излиза, че ограничаваме най-ниското ниво с базисните ни нужди. В което има логика. Това са нещата, които по-скоро ни приближават до животните, и ограничавайки тях, откриваме възможност за духовни неща, а оттам и да бъдем по-свещени.
Испанският тълкувател раби Моше бен Нахман (РамбаН) обаче не е съгласен с това тълкуване на заповедта да бъдем свещени. Според него това ограничение може да доведе до аскетизъм и абсолютно въздържание, което не е в духа на Тората.
Той казва:
Тората ограничава определени храни и определени отношения, но разрешава отношенията между съпруг и съпруга и яденето на месо и вино. Този, който иска да се отдаде изцяло на земното и плътското, реално може да го направи и да остане в нормите на Тората – да не наруши нищо.
Но така няма да постигне тази святост, за която говори Тората. Затова тук тази заповед вместо това се опитва да ни накара да се въздържаме от прекалената консумация на нещата, които са ни позволени.
Според Раши да си свят означава да се издигнеш над най-простите си нужди. Според РамбаН обаче да си свят означава да намериш баланс. Не да изключиш света, земното и светското от живота си в преследване на някаква духовна връзка, а да се научиш на контрол. Не да изключиш всичко земно, а да намериш формата и границите да му се наслаждаваш. Умерено.
Много е трудно да бъдем идеални и перфектни във всичко. И може да се заблудим, че точно това изисква юдаизмът от нас. Напротив. Тората изисква да се опитаме да намерим баланс – който да ни позволи хем да се наслаждаваме на света около нас, хем да добавим и малко святост и духовност.
Това е и моето пожелание към всички нас.
Шабат Шалом.